Lớp 12Sinh Học 12

Sinh học 12 Bài 2: Phiên mã và dịch mã

Trong bài này các em được biết: khái niệm phiên mã, dịch mã, những diễn biến chính trong quá trình phiên mã và dịch mã để hình thành quan niệm đúng đắn về tính chất của hiện tượng di truyền và có cái nhìn khách quan khoa học đối với di truyền trong sinh giới

2.1.1. Cấu trúc và chức năng của các loại ARN

Các loại ARN Cấu trúc Chức năng
mARN Gồm 1 mạch polynuclêôtit, mạch thẳng. Đầu 5’ có trình tự nuclêôit đặc hiệu (không đuợc dịch mã) gần codon mở đầu để ribôxôm nhận biết và gắn vào Mang thông tin di truyền  cấu trúc chuỗi pôlypeptit
tARN Mạch đơn xẻ 3 thuỳ, thuỳ giữa mang anticôđon. Đầu 3’ mang a.a Mang axit amin đến ribôxôm tham gia dịch mã
ARN Là 1 mạch pôlynuclêôtit dạng mạch đơn hoặc quấn lại như tARN Là thành phần cấu tạo ribôxôm

2.1.2. Cơ chế phiên mã

  • Khái niệm phiên mã
    • Phiên mã là quá trình tổng hợp ARN trên mạch khuôn ADN
  • Đối tượng xảy ra phiên mã
    • ​Virut có vật chất di truyền là ADN mạch kép, vi khuẩn và sinh vật nhân thực
  • Nơi diễn ra quá trình phiên mã​​
    • Quá trình phiên mã diễn ra ở trong nhân tế bào, tại kì trung gian giữa hai lần phân bào, lúc NST tháo xoắn
  • Diễn biến quá trình phiên mã

Bạn đang xem: Sinh học 12 Bài 2: Phiên mã và dịch mã

2.2. Dịch mã

2.2.1. Khái niệm dịch mã

  • Dịch mã là quá trình tổng hợp chuỗi polipeptit hình thành protein

2.2.2. Cơ chế dịch mã

  • Hoạt hoá axit amin

    • Nhờ các enzim đặc hiệu và năng lượng ATP, các aa được hoạt hóa và gắn với tARN tương ứng tạo thành phức hợp aa-tARN
    • Sơ đồ hóa:
  • Tổng hợp chuỗi Polipeptit

Quá trình dịch mã

  • Bước 1. Mở đầu

    • Đầu tiên tiểu phần bé của Riboxom tiếp xúc với mARN tại vị trí đặc hiệu có mã AUG

    • aa- tARN mang aa mở đầu metionin (ở sinh vật nhân thực), hoặc Foocminmetionin (ở sinh vật nhân sơ) tiến vào mARN bổ sung mã mở đầu theo NTBS (A-U, G-X)

    • Tiểu phần lớn của Riboxom liên kết với tiểu phần bé tạo thành Riboxom hoàn chỉnh

  • Bước 2. Kéo dài chuỗi Polipeptit

    • Tiếp theo, aa1-tARN gắn vào vị trí bên cạnh, bộ 3 đối mã của nó cũng khớp với bộ 3 của axit amin thứ nhất trên mARN theo NTBS.

    • Enzim xúc tác tạo thành liên kết peptit giữa axit amin mở đầu và aa1 (Met-aa1). Riboxom dịch chuyển đi 1 bộ 3 đồng thời tARN được giải phóng khỏi riboxom.

    • Tiếp theo, aa2-tARN lại tiến vào riboxom, quá trình cũng diễn ra như đối với aa1

    • Quá trình cứ tiếp tục tiếp diễn cho đến cuối phân tử mARN

  • Bước 3. Kết thúc

    • Khi Riboxom tiếp xúc với mã kết thúc (UAA, UAG, UGA) thì quá trình dịch mã dừng lại

    • Riboxom tách khỏi mARN, giải phóng chuỗi polipeptit

    • aa mở đầu bị cắt khỏi chuỗi polipeptit tạo Pr có cấu trúc hoàn chỉnh 

​* Cơ chế phân tử của hiện tượng di truyền

Sơ đồ cơ chế phân tử của hiện tượng di truyền phân tử

Sơ đồ tư duy về quá trình phiên mã

Sơ đồ tư duy - quá trình phiên mã

 

Hình thành kiến thức đã học dựa trên video sau:

4. Luyện tập Bài 2 Sinh học 12

Sau khi học xong bài này các em cần:

  • Trình bày được những diễn biến chính của cơ chế phiên mã và  dịch mã.
  • Phân tích được nội dung bài học.

4.1. Trắc nghiệm

Các em có thể hệ thống lại nội dung kiến thức đã học được thông qua bài kiểm tra Trắc nghiệm Sinh học 12 Bài 2 cực hay có đáp án và lời giải chi tiết. 

  • Câu 1:

    Loại axit nuclêic tham gia vào thành phần cấu tạo nên ribôxôm là:

    • A.
      mARN
    • B.
      tARN
    • C.
      rARN
    • D.
      ADN
  • Câu 2:

    Trong quá trình phiên mã, chuỗi poliribônuclêôtit được tổng hợp theo chiều nào?

    • A.
      3′- 5′
    • B.
      5′- 3′
    • C.
      3′- 3′
    • D.
      5′- 5′
  • Câu 3:

    Giai đoạn hoạt hoá axit amin của quá trình dịch mã nhờ năng lượng từ sự phân giải:

    • A.
      Lipit
    • B.
      ADP
    • C.
      ATP
    • D.
      Glucozo

Câu 4-10: Mời các em đăng nhập xem tiếp nội dung và thi thử Online để củng cố kiến thức về bài học này nhé!

4.2. Bài tập SGK và Nâng cao 

Các em có thể xem thêm phần hướng dẫn Giải bài tập Sinh học 12 Bài 2 để giúp các em nắm vững bài học và các phương pháp giải bài tập.

5. Hỏi đáp Bài 2 Chương 1 Sinh học 12

Trong quá trình học tập nếu có thắc mắc hay cần trợ giúp gì thì các em hãy comment ở mục Hỏi đáp, Cộng đồng Sinh học THPT Long Xuyên sẽ hỗ trợ cho các em một cách nhanh chóng!

Chúc các em học tập tốt và luôn đạt thành tích cao trong học tập!

Đăng bởi: THPT Long Xuyên

Chuyên mục: Giáo Dục Lớp 12

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!

Bạn đang dùng trình chặn quảng cáo!